top of page

Kahve Cupping Protokolü: Adımlar ve Terimler

Yazarın fotoğrafı: Kahve Tadımı
Kahve Tadımı
28 Eki
2 dakikada okunur

Kahve cupping, kahvenin duyusal özelliklerinin standart bir yöntemle değerlendirilmesi için geliştirilmiş protokoldür. Üreticiler, alıcılar ve kavurucular kahve partilerini karşılaştırmak için bu yöntemi kullanır. Bu yazı protokolün adımlarını, kullanılan terimleri ve değerlendirmeye ilişkin genel çerçeveyi bilgilendirme amacıyla açıklamaktadır.

Cupping nedir?

Cupping, kahvenin küçük kaselerde, aynı koşullarda ve karşılaştırmalı biçimde demlenip değerlendirilmesidir. Amaç, kahve örnekleri arasındaki duyusal farkları standart bir ortamda kayda geçirmektir. Uluslararası düzeyde Specialty Coffee Association (SCA) tarafından yayımlanan protokol yaygın başvuru kaynağıdır.

Neden standart bir protokol gerekir?

Duyusal değerlendirmede sonuç; öğütme, su, sıcaklık ve süre gibi değişkenlere duyarlıdır. Bu değişkenler her örnekte aynı tutulmazsa farklar kahvenin kendisinden değil hazırlama koşullarından kaynaklanabilir. Protokol, bu değişkenleri sabitleyerek yalnızca örnekler arasındaki farkın ölçülmesini hedefler.

Protokolün temel adımları

  • Örnek hazırlama: Kahve, kavurmadan kısa süre sonra, orta-kaba inceliğe öğütülür. Her örnek için birden fazla kase hazırlanır.

  • Kuru koku değerlendirmesi: Öğütülmüş kahvenin kokusu, suyla temas etmeden kayda geçirilir.

  • Suyun eklenmesi: Belirli sıcaklıktaki su, tartılan kahvenin üzerine doldurulur ve süre başlatılır.

  • Kabuk (crust) değerlendirmesi: Protokolde belirtilen süre beklendikten sonra yüzeydeki kabuk kaşıkla kırılır ve çıkan koku not edilir.

  • Köpüğün alınması: Yüzeydeki köpük ve parçacıklar kaşıkla temizlenir.

  • Sıvının değerlendirilmesi: Sıvı, kaşıkla geniş yüzeyli biçimde ve ses çıkararak çekilir; böylece sıvı ağız içinde yayılır. Sıcaklık düştükçe değerlendirme tekrarlanır.

Kabuğun oluşumu

Suyun kahveye dökülmesiyle birlikte öğütülmüş parçacıklar yüzeye çıkar ve bir kabuk oluşturur. Kabuğun altında ekstraksiyon sürerken uçucu aroma bileşikleri kabuğun içinde tutulur. Kabuk kırıldığında bu bileşikler bir anda serbest kalır; bu yüzden protokol koku değerlendirmesini tam bu anda yapmayı tarif eder.

Sıvıyı çekmenin fiziği

Sıvının kaşıkla ses çıkararak çekilmesi tesadüfi bir alışkanlık değildir. Bu hareket sıvıyı havayla karıştırıp ince bir sis hâlinde ağız boşluğuna yayar ve uçucu bileşiklerin burnun arkasındaki yoldan algılanmasını kolaylaştırır. Böylece koku ve tat algısı birlikte, geniş bir yüzeyde değerlendirilir.

Değerlendirilen özellikler

Protokolün puanlama formu, birkaç özelliği ayrı ayrı değerlendirilecek başlıklar olarak tanımlar. Bu başlıklar kuru koku ve aroma, tat (flavor), son tat (aftertaste), asidite, gövde, denge, tek tip olma, kusursuzluk (temiz fincan), tatlılık ve genel izlenimdir. Her başlığın standart bir tanımı vardır; puanlama eğitimli değerlendiriciler tarafından yapılır.

Temel terimler

  • Asidite: Parlaklık ve canlılık algısını anlatan duyusal terim; pH değeriyle bire bir aynı şey değildir.

  • Gövde: Ağızdaki doku veya ağırlık hissi.

  • Aroma: Koklama yoluyla algılanan bileşikler.

  • Son tat: Yutulduktan sonra ağızda kalan algı.

  • Kusur (defect): Fermantasyon, depolama veya işleme hatalarından kaynaklanan istenmeyen duyusal özellikler.

Kavurma ve numune seçimi

Numunelerin kavurma derecesi birbirine yakın tutulur; çünkü kavurma derecesi duyusal sonucu doğrudan etkiler. Çok koyu kavrulmuş bir numune, kahvenin kökenine ait özellikleri maskeleyebilir. Bu yüzden protokol, kökene ait farkların görülebilmesi için daha hafif kavrulmuş numuneleri esas alır.

Puanlamanın mantığı

Puanlama formu, her özelliği ayrı bir ölçek üzerinde değerlendirmeyi ve sonunda bir toplam elde etmeyi amaçlar. Değerlendiriciler önce kendi notlarını bağımsız olarak kaydeder, ardından sonuçlar karşılaştırılır. Bu sıralama, bir kişinin görüşünün diğerlerini etkilemesini sınırlamak için tasarlanmıştır. Kusur olarak işaretlenen kaseler ayrıca kaydedilir ve toplamdan düşülür.

Değerlendirme ortamı

Sağlıklı bir değerlendirme için sessiz, kokusuz ve aydınlatması yeterli bir ortam gerektiği protokolde belirtilir. Su kalitesi, kasenin biçimi ve örneklerin aynı sıcaklıkta olması karşılaştırılabilirlik açısından önem taşır. Değerlendiriciler koku veren parfüm veya yiyecekten kaçınır.

Özet

Cupping, kahvenin kayda geçirilebilir ve karşılaştırılabilir biçimde değerlendirilmesini sağlayan standart bir protokoldür. Adımları ve terimleri ortak bir dilin oluşmasına hizmet eder.

 
 
 

Yorumlar


Kahve Tadımı

0540 8278464

0540 TASTING

©2024, "Kahve Tadımı". "Nihat Önder Tasting Experiences" bünyesinde bir "NCO Organizasyon Ltd. Şti." hizmetidir.

Bu sitedeki bilgiler eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır.

bottom of page